
دستورالعمل «صدور گواهی سپرده مدتدار ارزی ویژه سرمایهگذاری خاص» با هدف تجهیز منابع ارزی و تأمین مالی طرحهای تولیدی و صنعتی، در شصتونهمین جلسه هیأت عالی بانک مرکزی به تاریخ ۹ تیرماه ۱۴۰۵ بررسی و تصویب شد.
به گزارش روابط عمومی صندوق پژوهش و فناوری شریف به نقل از بانک مرکزی، این ابزار مالی میتواند برای تأمین سرمایه ثابت و سرمایه در گردش طرحهای مشخص، بهویژه طرحهای مرتبط با بازسازی، توسعه و استمرار فعالیت صنایع تولیدی ارزآور مورد استفاده قرار گیرد.
گواهی سپرده مدتدار ارزی چیست؟
در چارچوب این دستورالعمل، مؤسسه اعتباری برای تأمین منابع ارزی موردنیاز یک طرح مشخص، سپردهای با سررسید معین افتتاح میکند. در مقابل، «گواهی سپرده مدتدار ارزی ویژه سرمایهگذاری خاص» در اختیار سرمایهگذار قرار میگیرد.
منابع حاصل از انتشار این گواهی میتواند برای تأمین مالی طرحهای سرمایه ثابت، از جمله خرید تجهیزات و توسعه ظرفیت تولید، یا برای تأمین سرمایه در گردش بنگاههای متقاضی اختصاص یابد.
در این سازوکار، متقاضی باید یک شخص حقوقی باشد که برای تأمین مالی ارزی طرح مشخص خود، درخواست افتتاح سپرده را به مؤسسه اعتباری ارائه میکند. سرمایهگذار نیز شخص حقوقیای است که با افتتاح سپرده نزد مؤسسه اعتباری، نسبت به خرید گواهی اقدام میکند.
نقش عامل و ضامن در انتشار گواهی
براساس دستورالعمل بانک مرکزی، عامل و ضامن انتشار گواهی باید الزاماً از میان مؤسسات اعتباری انتخاب شوند.
مؤسسه اعتباری عامل، با پیشنهاد متقاضی و تأیید کمیسیون تسهیلات ارزی بانک مرکزی تعیین میشود و مسئولیت افتتاح سپرده، صدور گواهی و بازخرید آن را بر عهده دارد.
مؤسسه اعتباری ضامن نیز پس از پیشنهاد متقاضی و تأیید کمیسیون مربوط تعیین میشود و پرداخت سود سپرده و بازپرداخت اصل مبلغ گواهی در سررسید را از سوی متقاضی تضمین میکند.
نوع عقد مبادلهای، شرایط طرح، وضعیت متقاضی، نوع وثایق، مدت گواهی و سایر مشخصات مرتبط نیز توسط عامل و ضامن بررسی و تعیین خواهد شد.
سقف و دوره تأمین مالی
امکان استفاده از این ابزار برای تأمین سرمایه ثابت یا سرمایه در گردش متقاضیان تا سقف ۵۰ میلیون یورو یا معادل آن به سایر ارزها فراهم شده است.
گواهیهای سپرده ارزی میتوانند با سررسید حداکثر چهار ساله صادر شوند. انتشار این گواهیها صرفاً در قالب عقود مبادلهای و با تعیین سود قطعی برای سرمایهگذار امکانپذیر خواهد بود.
نقش مرکز مبادله ارز و طلای ایران
مرکز مبادله ارز و طلای ایران بهعنوان نماینده بانک مرکزی، مسئولیت پیگیری امور اجرایی مرتبط با صدور گواهی را بر عهده خواهد داشت.
دریافت و ارسال مکاتبات میان ارکان انتشار، تهیه گزارشهای کارشناسی، بررسی شرایط متقاضی و سایر ارکان، ارسال گزارش به بانک مرکزی و پایش فرایند صدور و ایفای تعهدات، از جمله وظایف این مرکز در اجرای دستورالعمل جدید است.
محدودیتهای مربوط به منابع ارزی
براساس این دستورالعمل، تبدیل منابع ارزی حاصل از صدور گواهی به ریال توسط متقاضی، عامل یا ضامن ممنوع است. منابع جذبشده باید برای اهداف ارزی تعیینشده در طرح مورد استفاده قرار گیرند.
سپردهگذاری برای خرید این گواهیها تنها از محل منابع زیر امکانپذیر است:
- درآمدهای ارزی غیرصادراتی؛
- منابع ارزی مازاد بر تعهدات ارزی صادراتی؛
- ارزهای دارای منشأ خارجی؛
- ارز اسکناس یا حواله ارزی تحویلی به مؤسسه اعتباری عامل.
استفاده از منابع ارزی مشمول رفع تعهد ارزی صادراتی برای خرید این گواهیها مجاز نخواهد بود.
اجرای این ابزار میتواند مسیر تازهای برای هدایت منابع ارزی بخش خصوصی به سمت طرحهای مولد، بازسازی ظرفیتهای آسیبدیده و توسعه صنایع دارای درآمد ارزی فراهم کند.